Türkiye Tatil Yerleri

Adana Lehçesi

Adana dili Adana Lehçesi  Adana Konuşma Tarzı Adanının Kültürel Lehçesi Adana Sözleri

Dil (Lehçeler, ağız-şive, sözcük hazinesi, gün, hafta, ay adları)

Geniş bir alana ve yoğun bir nüfusa sahip olan ilde tek bir ağızın varlığından söz etmek mümkün değildir. Merkezden hayli uzak ilçelerin ağızlarının farklı özellikler teşiyacağı kesindir. İdari açıdan Adana’ya bağlı bulunan ancak komşu illere daha yakın olan bu yerleşim merkezlerinin ağızları komşu il ağızlarından  izler taşımaktadır.

Adana ağızlarınnda özellikle Pozantı Tufanbeyli Feke ağızları yaygın biçimde kullanılmaktadır.

Sözcükler ses bilgisi özellikleri
Örnekler :
Ünlülerle     Ünsüzlerle
Gece – Ver-geç    Domuz – Donuz
Cahil – Cahal    Kuzu – Guzu
Kıymetli – Gıymatlı    Kölge – Gölge
Otobüs – Otobos    Koyun – Goyun
Gazete – Gazata    Tatlı – Datlı
Zerdali – Zerdeli    Sabah – Zabah
Karpuz – Garpız     Köfte – Köhte
Çamur – Çamır    Kibrit – Girbit

Söz dağarcığı:Adana ağızları geniş bir söz dağarcığına sahiptir.Söz varlığı incelendiğinde eski türkçe ve eskiAnadolu Türkçesi döneminde kullanılan, ancak bugün yazı dilinde kullanılmayan bazı kelimelerin, farklı şekil ve anlamlarda da olsa, Adana ağızlarında kullanılmakta olduğu görülür. Bu kelimelerin bazıları şunlardır.

Bayaktan , Bayahtan : “Az önce, Demin”
Böbü, Böğü: “Zehirli ve büyük örümcek”
Balcan “Patlıcan”
Bider “Tohum”
Banadura “Domates”
Dıhıl “Gir”
Dulda “Sığınılacak kuytu emin yer”
Gındırık “Aralık”
Kele “Ayol”


çimmek : yikanmak (örnk : ganala gidek çimek mi lan? ’su kanalına gidip yüzelimmi arkadaşım’)

kındırmak: aralamak (lan gardaş yandık galan şu gapıyı kındır azcık) ‘çok sıcak oldu arkadaşım kapıyı biraz aralarmısın lütfen’

küncü : susam (dezzeoğlu bu nası kazangevrek! hemi gıllik hemide küncüsü az) ’sayın simit satıcısı bu nasıl simit? hem çok küçük hem de susamları az’

zibil :çok, aynı zamanda çöp anlamına gelir (cıvırlara bak lan zibil gibi) ‘şuraya bakarmısın burada ne kadar çok genç ve güzel hanımefendi var’

mintan : gömlek

gıllik : kücük,minik

kele,galan,taman :cümlelerin sonuna gelir, nereye koyarsan koy her yere uyar

cülük: civciv

helke : kova

cıncık : cam (ayaaamı cıncık cızdı) ‘ayağımı cam kesti’

dinelmek: ayakta durmak (la 2 saattir dineliyom sıcaan altında galan gel de gidek) ‘arkadaşım 2 saattir burada ayakta bekliyorum seni. artık gel de gidelim lütfen’

geçek : geçelim (şurdan itimata binek ganaldan geçek az da çeerdek alırık aşörtmenin cebine koyarık. damda guş uçururken bocitle buzlu su da alak akşama da geri dönek) ‘şu duraktan itimat dolmuşuna binelim kanalın üzerinden geçelim. bir miktar da çekirdek alıp eşofman’ın cebine koyarız. çatı da uçurtma uçururken sürahi ile buzlu da alırız. akşam olunca da geri döneriz’

dönek : dönelim

binek : binelim vs
he : evet

abov : aman

çerdek : çekirdek (ayçiçeğgünebakan)

aşörtmen : eşofman

dam : çatı

bocit = bakır sürahi (sonradan alüminyuma döndü)

zibil = çöp

zibillik = çöplük

zibil gibi = çok, gereğinden fazla miktarda

hayma = damlarda asma dallarının toplandığı çardak

mintan = gömlek

araya gitmek = ziyan olmak (cümle içinde kullanalım: ‘yemek bozulmuştu, döktüm. bir tencere yemek araya gitti’)

davşan = tavşan

gıran = yaramaz çocuk (cümle içinde kullanalım: ‘mahallenin gıranları iki dakika susmadılar ki uyuyak biraz!’)

allöş = bir şaşırma nidası (cümle içinde kullanalım: ‘allööööş! kuşlara bak amma çok…’)

çul = kilim, yer yaygısı

peşkir = havlu

galan = bundan sonra (cümle içinde kullanalım: galan, onun gelmesini beklemeyip, erkenden gideceğim)

galle: kasa, içine para konan çekmece

zıypmak: kaymak (abooov! çocuğun ayaaa zıyptı, düştü!. vay anam vay!..)

eke : kibirli, ukela, bilmiş bilmiş konuşan, kimseyi beğenmeyen

ziplemek : saplamak

cıbartmak : birinin çıplak yerine vurunca orayı kızartmak yakmak

cıbarmak : vurulan yerin kızarması yanması

gıcık almak : birinden gıcık alırsınız onun doğrusunun ‘gıcık olmak’ olduğunu iddia eden bissürü insan var

gulle : misket, bilye

dakkalık gulle : atışlarda kullandığınız gulledir açıklaması yapılmamış sanırım

devrisi gün : sonraki gün

beriki gün : önceki gün

daşşakapan : hoplayan zıplayan değişik ve küçükken acayip korktuğum bi böcek

DUZSUZ : (tuzsuz) : lüzumsuz insan tüm gıcık özellikleri bünyesinde barındıran insan her türlü durum için kullanılabilir

ondan kertim : ondan sonracığımaa

yazı : tarla

yuka: sığ, yüksek ya da derin olmayan

comca = kepce

avel=aptal

böğü=zehirli örümcek

bayaktan=az önce

bider=tohum

banadura=domates

cılk=çürük

cere=kulplu testi

cibiliyet=geçmiş

cıncık=cam

cülük=civciv

çimmek=yüzmek

dulda=sığınak,kuytu yer

döş=göğüs

enik=köpek yavrusu

eşgi=ekŞi

esvap=çamaşır

essah=sahi

Eli eğri : Hırsız

Malıyla malamat olmak : Parasıyla Rezil Olmak

Yüzü astarından pahalı : Getireceği kardan daha fazla zarar gelmesi

Epey cıncık kırdı :Potkırmak

Mart sıpası : Yerinde Duramayan

Ziv ziv gezmek : Boş boş gezmek

Eşkere konuşmak : Boş yere konuşmak

Mezhebi geniş : Herşeye uyan

Zurnanın zırt dediği yer : Konunun en önemli noktası

Ağzı pis : Küfürbaz

Gece mitilde yatar gündüz çalım satar : Durumuna bakmadan caka satmak

Ağzının domarışından omar diyeceğini anlamak : Söyleyeceği şeyi hareketlerinden anlamak

Gel gelelim çam kertmesine : gelelim kurufasulyenin faydasına

Mitili atmak : Yerleşmek

Mukufuna varmak : Anlamak

Anası sarımsak, babası soğan :Sıradan

Göz görgüsü Ne oldum delisi : sonradan görme

Ne ondurur, ne öldürür : Ne durumunu iyileştirir, nede çok kötüleştirmek

Gözünden sürmeyi çekmek : Kurnazlık

Nuh Nebi’den kalma : Çok eskiden kalma

Aydan arı, günden duru olmak : Parlamak

Oklava yutmuş yılan gibi : Eğilmekte zorlanıyor gibi görünmek

Havsalası almamak : Anlayamamak

Pel pel bakmak : Garip garip bakmak

Hem nalına hem mıhına :İki yüzlülük

Pinti Bekir : Pintiliğin bir derecesi

İt kılı potsal bağı : Bir işe yaramaz

Poyrazdan alıp yele vermek : Harvurup harman savurmak

Cinleri başına ağmak : Delirecek şekilde kızmak

Sepeti seyrek : Ağzında lafı tutamamak

Çalıyı tepesinden sürmek : Ön yargılı olmak

Kanı soğuk :Az konuşan, sessiz

Sütü bozuk : Şerefsiz

Köküne acı soğan doğramak : Kökünü kzımak

Tilkiye tavuk güttürmek : Olmayacak işi yapmak

Kuru derede sele gitmek : Olmayacak duruma düşmek

Un çuvalı gibi tozar :Kendi kendi kızıp durmak, köpürmek

Dussuz dussuz konuşmak : Salak salak konuşmak

Elem eşkere : Açıkça

Yayan yapıldak yola düşmek: Yalın ayak, başı açık yola düşmek

Mısmıl : müsait (Cümlede kullanalım; Mısmıl bir yerde inecek var)

Taka: Pencere (Cümlede kullanalım; Takayı aç da güneş girsin içeri)

Dıkılmak: İçeri girmek ( Cümlede kullanalım; Eve dıkıldık yemeğe oturduk)

Suğluk veya suuluk : Bıçak ( Cümlede kullanalım; Gızım mutfaktan suuluu getir gel)

Lenger: Geniççe bakir pilav gibi yiyecekleri koymaya Cümlede kullanalım;servis yapmaya yarayan kap. (Pilavı lengere koyunda yiyelim)

Celfin: Genç Tavuk (Cümlede kullanalım; Anamın yumurtalarından çıkan celfinler bunlar işte)

Düve: Genç inek (Cümlede kullanalım; Düveleri gütmeye kim gitti?)

Kuskun: Eşeklerin semerin üzerinde tutmaya yarayan kalçasını dolanan geniş bant şeklinde kuşak. (Eşeğin kuskunu kopmuş) Kuskunu Düşük : Deyim olarak anlamı rüküş veya salaş giyinmiş anlamındadır. (Cümlede kullanalım; Şu kuskunu düşüğe bakın)

Köşker: Ayakkabı tamircisi

gadanı aliim:günahların benim olsun

nahal geldin:ne zaman geldin…

laylon: naylon (traktör römorku)

anarya: ‘geri’ anlamına geliyor. İşgal yıllarından kalma Fransızcadan geçme bir kelime. Civar illerde de kullanan bir kelimedir. (örnek cümle:Arabayla anarya anarya gel.)

vırrığı yelli : aklı bir karış havada

Imagine if every day of your adult life, everything was planned out for you to the second or for that matter imagine if your job review were every week? This is the life that I had come to know as a 17 year old kid playing in the majestic Camp Randall stadium in front of 90,000 fans screaming your name, Cheap Football Jerseys some even wearing your jersey.You were a warrior, a gladiator. Cincinnati won the last meeting between these clubs, 31 13, at Paul Brown Stadium in 2012. The Giants are 3 0 all time at home against the Bengals, with each win coming by seven or fewer points. Green caught nine passes cheap nfl jerseys for 121 cheap oakleys sunglasses yards in Week 8, cheap nfl jerseys recording his fourth 100+ yard receiving game of the season, and the 28th of his NFL career. Green needs 104 yards receiving Cheap NFL Jerseys Monday night to become the second player in NFL history to record six straight seasons to begin his career with 1000+ yards (Randy Moss).We spent $25.8 million for property and equipment capital expenditures in the first quarter of 2015 and we estimate that our annual capital spending will be $177 million, exclusive of our investments in emerging brands and franchise acquisitions. We believe investing in our business through the purchase of franchised locations is an appropriate use of capital.Efforts to characterise resistance mechanisms in A. funestus have benefited from recent progress made in the study of this species notably the colonisation of two strains, one resistant to pyrethroids named FUMOZ R originally from Mozambique and the other FANG fully susceptible to all insecticides and originally from Angola (Hunt et al., 2005). Other progress that have facilitated genetic studies in A. funestus include the construction of a map (Sharakhov et al., 2004), an integrated genetic and physical map (Wondji et al., 2005), identification of a set of genome widely distributed single nucleotide polymorphisms (SNPs) (Wondji et al., 2007a) and recent sequencing of A. funestus transcriptome (Crawford et al., 2010; Gregory et al., 2011).2. Balance also creates time for you to enjoy the things you want to do. Once you have balance and can focus, you will discover fresher and more efficient ways to accomplish tasks and do things in your everyday life with ease. With this extra time, you can enjoy the things you really love and want to do.It must have been somewhat disappointing then, to see the number of Rams supporters at the home of rugby outnumbered by those in New York Giants gear. And the Jacksonville Jaguars, New England Patriots, Pittsburgh Steelers, Miami Dolphinsand pretty much every other NFL team you can think of. Perhaps it is Kroenke’s loss, but it might be a victory for other owners.USA TODAYRams, Giants approach London jet lag differentlyEven so, perhaps there is a little NFL fatigue going on in the United Cheap Football Jerseys Kingdom, which got sick of that other great omnipotent bureaucratic entity, the European Union, and kicked it out in a contentious vote over the summer.Media coverage among the national press was scant ahead of this, the second of three games in a Cheap NFL Jerseys four week span across the capital.

Benzer içerik yok tatilgezituru.com.

Etiketler: , ,

Yorum Yaz

Video Galeri